Dự thảo Luật Hợp tác xã

Thực hiện Nghị quyết số 07/2011/QH13 về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2012 và điều chỉnh chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2011 của Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng dự án Luật Hợp tác xã thay thế Luật Hợp tác xã năm 2003, quy định việc thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động của các hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã (đối tượng mới so với Luật Hợp tác xã năm 2003); chính sách khuyến khích phát triển và quản lý nhà nước đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (gọi tắt là HTX, LHHTX) trong các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân.

 

 

 

 

Dự thảo Luật Hợp tác xã lần này gồm 9 chương, 66 Điều. Cụ thể là: Chương I: Những quy định chung, gồm 13 điều; Chương II: Thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, gồm 6 điều; Chương III: Thành lập và đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, gồm 10 điều; Chương IV: Tổ chức quản lý hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, gồm 14 điều; Chương V: Tài sản, tài chính của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, gồm 10 điều; Chương VI: Tổ chức lại, giải thể, phá sản hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, gồm 05 điều; Chương VII: Tổ chức đại diện của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, gồm 02 điều; Chương VIII: Quản lý nhà nước đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, gồm 03 điều; Chương IX: Điều khoản thi hành, gồm 03 điều.

Dự thảo có nhiều điểm mới so với Luật Hợp tác xã năm 2003, thể hiện:

Một là, Quy định chung về HTX, LHHTX, dự thảo Luật đã thể chế hóa rõ hơn bản chất tổ chức hợp tác xã, khác biệt so với tổ chức doanh nghiệp ở mục tiêu thành lập, quan hệ sở hữu, quan hệ kinh tế, quan hệ quản lý và quan hệ phân phối trong HTX, LHHTX. Quy định về liên hiệp HTX được tách ra khỏi Chương về liên minh hợp tác xã và được đưa vào các chương từ Chương I đến Chương VI, vì liên hiệp HTX thực chất là hợp tác xã của các HTX, trong khi LMHTX là tổ chức đại diện cho HTX.

Hai là, Về chính sách ưu đại hỗ trợ của Nhà nước (Điều 7), dự thảo bổ sung quy định về việc HTX, LHHTX không thuộc đối tượng chịu thuế TNDN đối với phần thu nhập từ cung ứng sản phẩm, dịch vụ cho thành viên. Đồng thời, tiếp thu Nghị quyết đại hội XI về việc quy định cụ thể những ưu đãi riêng cho HTX nông nghiệp.

Ba là, Về nguyên tắc tổ chức và hoạt động (Điều 8), dự thảo bổ sung nguyên tắc “kết nạp rộng rãi xã viên” (phù hợp với nguyên tắc “mở” của Quốc tế) và là đặc trưng của tổ chức hợp tác xã khác với doanh nghiệp. Đồng thời, quy định rõ hơn về bản chất tổ chức hợp tác xã, theo đó xã viên phải sử dụng sản phẩm, dịch vụ của HTX; có sự ràng buộc về kinh tế giữa HTX và xã viên, khác hẳn với doanh nghiệp.

Bốn là, Về quyền và nghĩa vụ của HTX, LHHTX, của thành viên (Điều 9, Điều 10, Điều 16, Điều 17), dự thảo bổ sung quy định về việc hợp tác xã hoạt động nhằm mục tiêu phục vụ xã viên; cho phép HTX cung ứng sản phẩm, dịch vụ ra thị trường bên ngoài, nhưng phải trên cơ sở bảo đảm đáp ứng nhu cầu thành viên. Về trách nhiệm, HTX, LHHTX phải “hạch toán riêng phần thu nhập từ việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ cho thành viên”. Đối với thành viên, dự thảo quy định rõ và đầy đủ hơn quyền của xã viên hợp tác xã với tư cách là người chủ của HTX, LHHTX và yêu cầu thành viên có nghĩa vụ “Sử dụng sản phẩm, dịch vụ của hợp tác xã theo cam kết kinh tế”.

 Năm là, Về điều kiện trở thành thành viên (Điều 14), dự thảo mở rộng đối tượng là người nước ngoài được tham gia HTX. Quy định cụ thể thành viên khi gia nhập phải có nhu cầu chung, có đơn, tự nguyện và góp vốn để tăng tính gắn kết, ràng buộc giữa thành viên với HTX.

Sáu là, Về góp vốn của thành viên (Điều 18, Điều 10, Điều 44), dự thảo quy định chặt chẽ hơn về việc định giá tài sản vốn góp không bằng tiền Việt Nam của thành viên vào HTX, LHHTX; đồng thời quy định góp vốn là quyền của cộng đồng thành viên hợp tác xã, quy định cho phép thành viên góp vốn không nhất thiết góp đủ vốn góp vào một thời điểm trong một thời hạn nhất định. Đồng thời, dự thảo đưa ra quy định mới về giấy chứng nhận phần vốn góp cho thành viên HTX, LHHTX.

Bảy là, Về cơ cấu tổ chức của HTX, LHHTX (Từ Điều 30 đến Điều 42), dự thảo quy định đầy đủ hơn, rõ hơn cơ cấu tổ chức trong HTX, LHHTX, bảo đảm quyền làm chủ của xã viên đối với tất cả các vấn đề của HTX, LHHTX.

Tám là, Về tài sản của HTX, LHHTX, dự thảo quy định cụ thể hơn về tài sản không chia và nguồn hình thành tài sản của HTX, LHHTX. Bổ sung quy định phân phối thu nhập theo hướng phù hợp với bản chất của HTX nhằm cung ứng sản phẩm, dịch vụ cho thành viên; quy định chi tiết hơn vấn đề xử lý các khoản lỗ, khoản nợ của HTX, LHHTX

Chín là, Về quản lý nhà nước đối với HTX, LHHTX, dự thảo quy định rõ hơn về hệ thống cơ quan quản lý nhà nước đối với HTX, liên hiệp HTX. Bổ sung mới nội dung kiểm tra, thanh tra và giám sát để nâng tầm quan trọng của công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát thi hành Luật.

 

 

 

Mười là, Dự thảo có nhiều quy định hoàn toàn mới như: Các hành vi bị cấm (Điều 11); chế độ lưu giữ tài liệu của HTX, LHHTX (Điều 12); sổ đăng ký thành viên; quy định về miễn nhiệm, bãi nhiệm, cách chức, chấm dứt hợp đồng các chức danh quản lý hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (Điều 44); thu hồi giấy chứng nhận đăng ký HTX, LHHTX; tổ chức đại diện của HTX, LHHTX (Điều 59). 

Mười một, Về hiệu lực thi hành (Điều 65), nhằm tạo điều kiện cho các hợp tác xã được thành lập trước khi Luật này có hiệu lực thi hành chuyển sang áp dụng Luật mới, dự thảo Luật quy định: Thời gian chuyển đổi theo Luật là 36 tháng với sự hướng dẫn, hỗ trợ của Chính phủ.

Hiện dự thảo Luật Hợp tác xã đang được Quốc hội khóa XIII tổ chức họp lấy ý kiến lần cuối và dự kiến sẽ thông qua trong Quý III năm 2012.

 

Tin đã đăng